مرکز پژوهش‌های اتاق ایران بررسی کرد

مرکز پژوهش‌های اتاق ایران بررسی کرد

روابط ایران و اعضای شورای همکاری خلیج فارس زیر سایه احیای برجام

مرکز پژوهش‌های اتاق ایران تأکید کرده، سیاست کاهش تنش میان ایران و عربستان با دشواری پیش رفته و مذاکرات احیای برجام نگرانی‌هایی در میان اعضای شورای همکاری خلیج فارس ایجاد کرده است.

مرکز پژوهش‌های اتاق ایران در گزارشی با عنوان " تحولات چشم‌انداز روابط ایران و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس" به بررسی فراز و فرودهای روابط ایران با اعضای شورای همکاری خلیج فارس و متغیرهای مهم تأثیرگذار بر این روند پرداخته است.

در این گزارش مؤلفه‌هایی همچون کاهش تمرکز آمریکا بر غرب آسیا و حرکت این کشور به سمت سیاست موازنه از راه دور، تلاش دولت‌های عربی برای تنوع‌بخشی به منابع درآمدی، اختلافات در شورای همکاری خلیج فارس و عادی‌سازی روابط اعراب و اسرائیل به‌عنوان روندهای اصلی مؤثر بر محیط پیرامونی ایران مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

از میان این مؤلفه‌ها، «عادی‌سازی روابط اعراب با اسرائیل» بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. مرکز پژوهش‌های اتاق ایران درباره انگیزه برقراری این روابط از سوی اعراب آورده است: «عدم قطعیت نسبت به تضمین‌های امنیتی ایالات متحده، کشورهایی چون عربستان و امارات را به سمت متنوع‌سازی روابط خود سوق داده است. در این میان، اسرائیل به‌عنوان گزینه‌ای که در وهله نخست تمایل مقابله با فعالیت‌های منطقه‌ای ایران دارد، از لابی گسترده‌ای در آمریکا و اروپا برخوردار است و مهم‌تر اینکه می‌تواند به لحاظ نظامی، امنیتی و اطلاعاتی به تأمین بخشی از نیازهای دولت‌های عربی حاشیه جنوبی خلیج فارس بپردازد، مورد توجه آن‌ها قرار گرفته است. به طور متقابل، این وضعیت به اسرائیل هم این امکان را می‌دهد که حضور ایران در سوریه و نزدیکی آب‌های مدیترانه را از طریق نفوذ در خلیج فارس، باب‌المندب و دریای سرخ موازنه کند.»

در این گزارش تأکید شده که «افزایش حضور اقتصادی، سیاسی و نظامی اسرائیل در منطقه خلیج فارس بر منافع ملی ایران اثرگذار خواهد بود. این تأثیرات البته کشور به کشور متفاوت است و به سطح و نوع روابط ایران با اعضای شورای همکاری از یک‌سو و میزان ارتقای روابط اسرائیل با این کشورها از سوی دیگر بستگی دارد.»

 اما در بخش دیگر این گزارش، متغیرهای مؤثر بر تحولات آتی شامل گفت‌وگوهای ایران و عربستان و مذاکرات وین برای احیای برجام مورد بررسی قرار گرفته است.

بنابراین گزارش، دو رقیب سنتی یعنی ایران و عربستان متأثر از مسائل پیرامون جنگ یمن و پایان ریاست جمهوری ترامپ در آمریکا، تمایل تهران برای برقراری روابط اقتصادی و سیاسی با همسایگان جنوبی و استفاده از برخی منافع حاشیه‌ای آن ازجمله آغاز دوباره حج تمتع و عمره مفرده و نیز گردشگری طبیعت و سلامت، انگیزه مذاکره دارند. اما باوجود محتمل بودن کاهش روابط منازعه‌آمیز میان ایران و عربستان، به مجموعه‌ای از دلایل ازجمله توسعه روابط عربستان با اسرائیل، انگاره‌ها و مسائل ایدئولوژیک و درک تهدیدآمیز بودن سیاست‌های منطقه‌ای تهران ازسوی ریاض پیشبرد سیاست کاهش تنش با دشواری مواجه خواهد بود.

مرکز پژوهش‌های اتاق ایران یادآور شده مذاکرات احیای برجام سبب ایجاد حساسیت‌ها و نگرانی‌هایی در فضای شورای همکاری خلیج فارس شده است. همسایگان جنوبی ایران به دلایل گوناگون ایدئولوژیک، ژئوپلیتیک و امنیتی و اقتصادی تقویت روابط ایران با غرب را بدون در نظر گرفتن منافع و نگرانی‌هایشان برنمی‌تابند و تجربه خروج آمریکا از برجام نشان داد آن‌ها برای کارشکنی در این مسیر حاضر به انجام اقدامات زیادی هستند.

 

متن کامل این گزارش را اینجا بخوانید. 

منبع:پایگاه خبری اتاق ایران

تاریخ ارسال: 1400/7/6
تعداد بازدید: 190